ArchivesBlogs

(Refleksjonar etter Edinburgh, del 1)

Er arkivet samfunnets fotnote eller tekst? Dette spørsmålet stilte Terry Cook på konferansen om arkivets filosofi i Edinburgh i april i år. Utgangspunktet for spørsmålet var arkivaranes fråvær i diskusjonen som har gått føre seg innanfor ei rekkje akademiske disiplinar det siste tiåret om “arkivet” (bestemt form, eintal), som inskripsjon, som maktsymbol og maktutrykk, osb, som område for omstridde og motstridane minne, og for gløymsle. Men denne diskusjonen har i liten grad handla om dei verkelege menneska som arbeider i dei verkelege institusjonane, i arkiva (bestemt form, fleirtal), og deira faglege haldningar, oppfatningar, teoriar, metodar og prosedyrar som kontinuerleg skaper og gjenskaper karakteren til arkivmaterialet som blir bevart og gjort tilgjengeleg i desse institusjonane.

I denne teoretiseringa om arkivet (bestemt form, eintal), er arkivarane ikkje berre fråverande som objekt, men også som subjekt. Den viktigaste aktøren manglar i denne samanhengen, ho som definerer, vel ut og konstruerer dei arkiva som blir bevart, ho som representerer og re-presenterer dei overlevande spora for forskarar og andre brukarar. I følgje Cook bør arkivaranes bidrag i denne debatten kunne vere vesentlege, av fleire grunnar:

Kjeldekritikkens begrensing, t.d.: Denne avgrensar seg som oftast til å analyse dei dokumenta som finst i arkiva (bestemt form, fleirtal); mindre om korleis og kvifor nettopp desse dokumenta vart valt ut, bevart, beskrive og gjort tilgjengeleg. Men desse arkiva (bestemt form, fleirtal) er også eit resultat av gløymsle, øydelegging, ikkje-arkivering, enn av ein bevisst bevaringsaktivitet. Arkiva er ikkje organiske produkt av arkivskaparens verksemd; dei er ikkje natur, men bevisst konstruerte samfunnsmessige produkt, altså: kultur. Dei arkiva som i dag står pent oppstilt i arkivboksar i arkivinstitusjonanes magasin representerer sjeldan nokon opprinneleg orden; dei systema som har blitt rekonstruert gjennom ordnings- og katalogiseringsprosessane har i dei aller fleste tilfelle aldri framstått slik dei gjer no. Det arkivale kaoset (som finst i alle arkivskapande verksemder og som så mange av oss har opplevd og/eller bidratt til) er ikkje, eller i svært liten grad, til stades i dei bevarte, orda og registrerte arkiva.

Terry Cook meiner arkivarane må erkjenne at dei ikkje er skilde frå arkivskapinga, men tvert om tar del i denne, gjennom bevaring, kassasjon, ordning, beskriving, tilgjengeleggjering og formidling. Denne erkjenninga bør kunne frigjere arkivarane frå det tradisjonelle sjølvbiletet av den nesten usynlege, passive og nøytrale vaktaren av dokumentarven: Arkivarane har aldri vore nøytrale, dei har alltid gjort bestemte val, og desse vala har hatt konsekvensar for den forskinga som er gjort og dei (fag)historiene som har blitt skrive. Dersom vi frigjer oss frå dette sjølvbiletet, kan vi aktivt og sjølvbevisst ta del i skapinga samfunnets kollektive minne og løfte arkivet opp frå fotnotetilværet og inn i teksten.

Ein føresetnad for dette er ei demokratisering av arkiva - når det gjeld skaping, bevaring, tilgang og formidling - men det skal eg kome tilbake til.

"Si en Reyes te comiste un roscón, celebra el Dia de internet compartiendo una @rroba". Comerse un dulce con forma de arroba puede convertirse en un acto que se repita cada 17 de mayo (Día de Internet). Es lo que proponen los pasteleros para endulzar la tecnología. Las "arrobas dulces" se darán a probar a los madrileños el mismo día 17 en una degustación popular de 10.000 pasteles en la plaza de Chamberí.

FESABID ha hecho público un comunicado en el que expresa su fuerte malestar por el reciente cese de Joaquín Selgas como director de la Biblioteca Regional de Castilla-La Mancha. También, según publica ABC, los usuarios de la Biblioteca Regional de Castilla-La Mancha lucharán "para que Joaquín Selgas se reincorpore a su puesto de Director. Castilla-La Mancha necesita a buenos profesionales, y es un despilfarro mandar al destierro, a un puesto gris como el que le adjudican a un funcionario que sólo ha cometido un delito: expresar noble y libremente sus opiniones a sus jefes. Si Joaquín Selgas no vuelve a su puesto, nos veremos obligados a movilizar a los usuarios de la biblioteca y no pararemos hasta que los responsables de este atropello sean cesados en unos puestos políticos que no merecen".
Paloma Fernández de Avilés será la nueva directora gerente de la Biblioteca de Castilla-la Mancha, en sustitución de Joaquín Selgás.

Amenazas para los Archivos franceses.

Artículo de opinión en "liberation" sobre aspectos "inquitantes" en la política archivística de Francia: la disminución del papel de los Archivos de Francia, integrados en una dirección patrimonial en el seno del Ministerio de Cultura y Comunicación, el proyecto de Ley y el nuevo edificio de los archivos nacionales en Pierrefitte-sur-Seine.